ความเป็นมาการฝึกอบรมพระธรรมทูต

ความเป็นมาการฝึกอบรมพระธรรมทูตสายต่างประเทศ

โครงการฝึกอบรมพระธรรมทูตสายต่างประเทศได้จัดขึ้นร่วมกันทั้งสองนิกายในระหว่างปี  พ.ศ.  ๒๕๐๙ – ๒๕๑๐ และได้หยุดลงด้วยเหตุปัจจัยจำเป็นบางประการ  แต่ความต้องการพระธรรมทูตไปต่างประเทศกลับเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในประเทศสหรัฐอเมริกา  งานเผยแผ่พระพุทธศาสนาเริ่มเมื่อ  พ.ศ.  ๒๕๑๓  แล้วมีการตั้งวัดเป็นบ้านเล็ก ๆ หลังหนึ่ง  เมื่อวันที่  ๖  กรกฎาคม  ๒๕๑๔  ต่อมาวัดไทยเริ่มมีจำนวนมากขึ้น  โดยเฉพาะ  เมืองใหญ่ ๆ  เช่น นิวยอร์ก  วอชิงตัน  ดีซี  ชิคาโก  ลอสแองเจลลิส
เมื่อพระสงฆ์ไทยไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาต่างแดนมากขึ้น  แต่ทว่าการจัดฝึกอบรมได้ชะงักลงไปแล้ว  มหาเถรสมาคมภายใต้การสนับสนุนของกรมการศาสนา จึงให้มีการรื้อฟื้นโครงการนี้ขึ้นมาใหม่ มอบให้สมเด็จพระพุฒาจารย์  (เกี่ยว  อุปเสโณ)  กรรมการมหาเถรสมาคม  เป็นกรรมการอำนวยการฝึกอบรมพระสงฆ์มหานิกาย  และสมเด็จพระพุทธชินวงศ์  (ประจวบ       กนฺตาจาโร)  กรรมการมหาเถรสมาคม  เป็นกรรมการอำนวยการฝึกอบรมพระสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย  พระมหาเถระทั้งสองได้มอบภาระงานนี้ แก่มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัยและมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยโดยลำดับเป็นหน่วยงานดำเนินการ  กรมการศาสนาสนับสนุนงบประมาณจำนวนแห่งละสองแสนกว่าบาทในการดำเนินการโครงการนี้  จึงเริ่มมีการฝึกอบรมเป็นรูปธรรมอย่างจริงจังอีกครั้งหนึ่ง  นับตั้งแต่ปี  พ.ศ.  ๒๕๓๘  จนถึงปัจจุบัน  โดยมีวัตถุประสงค์ใกล้เคียงกันในการดำเนินงานคือ
๑.  เพื่อฝึกอบรมพระธรรมทูตให้มีความรู้ความสามารถ  จริยาวัตรอันงดงาม  และความมั่นใจในการปฏิบัติศาสนกิจในต่างประเทศยิ่งขึ้น
๒.   เพื่อเตรียมพระธรรมทูต  ผู้มีคุณสมบัติเหมาะสมส่งไปต่างประเทศ
๓.   เพื่อสนองงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศของคณะสงฆ์ไทย

โครงการบัณฑิตศึกษา ทั้งของมหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย  (มมร.) และมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  (มจร.) ที่เปิดโอกาสให้พระภิกษุ เข้ามาศึกษาในระดับปริญญาโท  ตั้งแต่ปีการศึกษา  ๒๕๓๑  นั้นก็คืองานสืบสาน  โครงการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศของคณะสงฆ์ไทยนั่นเอง  แต่เป็นการศึกษาในรูปหลักสูตรศาสนศาสตรมหาบัณฑิต (ศน.ม.)  และหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พธ.ม.) โดยเฉพาะหลักสูตร ศาสนศาสตรมหาบัณฑิตของ  มมร.  มีสาขาวิชา พุทธศาสนนิเทศ  (BUDDHIST  MISSION  PROCESS)  ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อใหม่ว่า  BUDDHISH  STUDIES  (พุทธศาสน์ศึกษา)  มีจุดประสงค์ให้ผู้สำเร็จการศึกษาไปเป็นพระธรรมทูตในต่างประเทศ  แต่ทว่ามิได้มีการส่งผู้สำเร็จการศึกษาออกไป  เพราะขาดการประสานงานระหว่างมหาวิทยาลัยกับองค์กรปกครองคณะสงฆ์ไทย ทำให้ไม่มีการพัฒนารูปแบบการฝึกอบรมและการส่งพระธรรมทูตอย่างเป็นรูปธรรม  จนเป็นเหตุให้มหาเถรสมาคมมีมติให้ดำเนินการฝึกอบรมพระธรรมทูตอีกวาระหนึ่ง  นับแต่ปีพุทธศักราช  ๒๕๓๘  เป็นต้นมา

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  (มจร.) ได้จัดให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตสายต่างประเทศ ปีละ ๑ ครั้ง เริ่มอบรม รุ่นที่ ๑ ปี พ.ศ. ๒๕๓๘ จำนวนผู้ผ่านการอบรม ๔๙ รูป มีการอบรมมาถึงรุ่นที่ ๒๐ ตรงกับปี พ.ศ. ๒๕๕๗ เมื่อมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้มีประกาศการจัดตั้งวิทยาลัยพระธรรมทูตขึ้น โดยมีพระโสภณวชิราภรณ์ ดำรงตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการวิทยาลัยพระธรรมทูต ได้ดำเนินการจัดฝึกอบรมต่อเป็นรุ่นที่ ๒๑ ปี พ.ศ. ๒๕๕๘ มีผู้ผ่านการอบรมจำนวน ๙๘ รูป เมื่อรวมสถิติการฝึกอบรมพระธรรมทูตตั้งแต่รุ่นที่ ๑ – ๒๑ มีจำนวนพระธรรมทูตผ่านการอบรมแล้ว ๑,๕๔๗ รูป ได้เดินทางไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาทั่วโลก มีจำนวนวัดในต่างประเทศถึง ๓๙ ประเทศ